لیکوئیدیشن چیست؟
لیکوئیدیشن زمانی رخ می دهد که قیمت مارک یک پوزیشن به قیمت لیکوئیدیشن برسد و پوزیشن در قیمت ورشکستگی بسته شود؛ یعنی همان نقطه ای که مارجین به 0% می رسد. این اتفاق زمانی رخ می دهد که مارجین باقی مانده پوزیشن کمتر از مارجین نگهداری مورد نیاز شود — به این معنا که مارجین تریدر دیگر قادر به پوشش زیان های احتمالی نیست. در این شرایط پوزیشن باید لیکویید شود.
مثال: اگر قیمت لیکوئیدیشن 15,000 دلار و قیمت مارک فعلی 20,000 دلار باشد، به محض اینکه قیمت مارک به 15,000 دلار برسد، زیان تحققنیافته پوزیشن به سطح مارجین نگهداری می رسد و لیکوئیدیشن فعال می شود.
نکات کلیدی لیکوئیدیشن
1. لیکوئیدیشن بر اساس قیمت مارک: صرافی XT از قیمت مارک استفاده می کند تا از لیکوئیدیشن های غیرضروری ناشی از نقدینگی پایین یا دستکاری بازار جلوگیری کند.
2. محدودیت ریسک با افزایش اندازه پوزیشن: هرچه اندازه پوزیشن بزرگ تر باشد، نیاز مارجین نیز بیشتر است. پوزیشن های بزرگ ممکن است خطر لیکوئیدیشن بالاتری داشته باشند که می تواند بر بازار تأثیر بگذارد. موتور لیکوئیدیشن XT می تواند مارجین اضافی تخصیص دهد تا پوزیشن های بزرگ را به طور ایمن ببندد.
3. لغو سفارش ها هنگام لیکوئیدیشن: در صورت تریگر شدن لیکوئیدیشن، XT تمام سفارش های باز مرتبط با آن پوزیشن فیوچرز را لغو می کند تا مارجین آزاد شود و پوزیشن حفظ شود. سفارش های سایر پوزیشن های فیوچرز تحت تأثیر قرار نمی گیرند.
4. لیکوئیدیشن تدریجی: صرافی XT پوزیشن ها را به صورت تدریجی لیکویید می کند تا نیاز مارجین نگهداری کاهش یافته و از لیکوئیدیشن کامل جلوگیری شود.
5. در حالت مارجین کراس، تمام مارجین های موجود برای پوزیشن استفاده می شوند. زیان از یک پوزیشن به عنوان مارجین برای سایر پوزیشن های مارجین کراس محسوب نمی شود.
فرمول محاسبه قیمت لیکوئیدیشن
(الف) در حالت مارجین ایزوله، هر پوزیشن مارجین مستقل از موجودی حساب دارد. این امر به تریدر امکان می دهد ریسک حساب خود را بهتر کنترل کند، زیرا حداکثر زیان در صورت لیکوئیدیشن محدود به مارجین همان پوزیشن است.
فرمولها:
- پوزیشن لانگ (خرید): قیمت لیکوییدیشن = (میانگین قیمت ورود × مقدار × اندازه قرارداد + مارجین نگهداری – مارجین اولیه) ÷ (مقدار × اندازه قرارداد) (*گرد کردن به عدد بالاتر)
- پوزیشن شورت (فروش): قیمت لیکوییدیشن = (میانگین قیمت ورود × مقدار × اندازه قرارداد – مارجین نگهداری + مارجین اولیه) ÷ (مقدار × اندازه قرارداد) (*گرد کردن به عدد پایین تر)
نکات:
- ارزش پوزیشن = تعداد قرارداد × میانگین قیمت ورود
- مارجین اولیه = ارزش پوزیشن ÷ اهرم
- مارجین نگهداری = (ارزش پوزیشن × نرخ مارجین نگهداری) – کسری مارجین نگهداری
مثال 1 – پوزشین لانگ: تریدر A یک پوزیشن لانگ 1 بیت کوینی در قیمت 20,000 دلار با اهرم 50× باز می کند. نرخ مارجین نگهداری = 0.5%
- مارجین اولیه = 1 × 20,000 ÷ 50 = 400 دلار
- مارجین نگهداری = 1 × 20,000 × 0.5% = 100 دلار
- قیمت لیکوییدیشن = (20,000 × 1 + 100 – 400) ÷ 1 = 19,700 دلار
مثال 2 – پوزیشن لانگ با کسر کارمزد تأمین مالی (فاندینگ) از مارجین اولیه: اگر تریدر A از مثال قبل کارمزد تأمین مالی به مبلغ 200 دلار پرداخت کند که از موجودی در دسترس قابل پوشش نباشد، این مبلغ از مارجین اولیه کسر می شود. کاهش مارجین اولیه باعث نزدیک شدن قیمت لیکوییدیشن به قیمت مارک و افزایش احتمال لیکوییدیشن می شود.
به دلیل کاهش مارجین اولیه، قیمت لیکوییدیشن به صورت زیر محاسبه میشود: مارجین اولیه = 1 × 20,000 ÷ 50 = 400 دلار مارجین نگهداری = 1 × 20,000 × 0.5% = 100 دلار کارمزد تأمین مالی (فاندینگ) = 200 دلار قیمت لیکوئیدیشن = (20,000 × 1 + 100 – 400) – 200 ÷ 1 = 19,900 دلار
(ب) در حالت مارجین کراس، قیمت لیکوییدیشن ممکن است به صورت مداوم تغییر کند، زیرا مارجین در دسترس تحت تأثیر سایر پوزیشن ها قرار می گیرد. در این حالت، مارجین اولیه هر پوزیشن مستقل است، اما موجودی باقی مانده بین تمام پوزیشن ها به صورت اشتراکی استفاده می شود. سود و زیان تحقق نیافته تمام پوزیشن های فعال بر مارجین در دسترس تأثیر می گذارد. لیکوییدیشن تنها زمانی رخ می دهد که مارجین در دسترس به صفر برسد و مارجین نگهداری برای حفظ پوزیشن کافی نباشد.
مثال – پوزیشن لانگ (بدون احتساب کارمزدها): در حالت مارجین کراس، تریدر A یک پوزیشن لانگ به مقدار 2 بیت کوین در قیمت 10,000 دلار با اهرم 100× باز می کند. موجودی در دسترس حساب = 2,000 دلار
مارجین نگهداری = 2 × 10,000 × 0.5% = 100 دلار
برای محاسبه قیمت لیکوئیدیشن ابتدا باید حداکثر زیان قابل پوشش را محاسبه کنیم: حداکثر زیان قابل پوشش = موجودی در دسترس - مارجین نگهداری = 2,000 - 100 = 1,900 دلار
با در نظر گرفتن حداکثر زیان پوشش داده شده 1,900 دلار، قیمت لیکوییدیشن برای پوزیشن لانگ به صورت زیر محاسبه می شود:
قیمت لیکوییدیشن = (میانگین قیمت ورود × تعداد × اندازه قرارداد + مارجین نگهداری - مارجین اولیه) ÷ (تعداد × اندازه قرارداد) = (10,000 × 2 + 100 – 200) ÷ 2 = 9,950 دلار (*گرد کردن به عدد بالاتر)
تریدر A با پذیرش این سطح از ریسک پوزیشن را باز می کند. سیستم مقدار 200 دلار از موجودی در دسترس را به عنوان مارجین اولیه برای این پوزیشن رزرو می کند:
مارجین اولین = (تعداد پوزیشن × قیمت ورود) ÷ اهرم = 2 × 10,000 ÷ 100 = 200 دلار موجودی در دسترس = 2,000 - 200 = 1,800 دلار
آیا پس از لیکوییدیشن مارجین بازگردانده می شود؟
- اگر زیان بیشتر از مارجین باشد: تمام مارجین تخصیص داده شده از بین می رود و تریدر دیگر پوزیشن را در اختیار ندارد.
- اگر زیان کمتر از مارجین باشد: پوزیشن بسته می شود و مقدار باقیمانده مارجین به حساب تریدر بازگردانده می شود.
نکات مهم
- لیکوییدیشن غیر قابل بازگشت است. تریدرها نمی توانند زمان یا قیمت اجرای آن را کنترل کنند. این موضوع ممکن است منجر به زیان بیشتر، به ویژه در زمان نوسانات شدید بازار شود.
- پیش از ورود به معاملات کریپتویی، تریدرها باید درک کاملی از سازوکار، عوامل فعال کننده و ریسک های احتمالی لیکوییدیشن داشته باشند.
- استفاده از مدیریت ریسک مناسب، دستورهای استاپ لاسو واریز به موقع مارجین می تواند اثر لیکوییدیشن را کاهش دهد و از سرمایه تریدر محافظت کند.